2030నాటికి 100 బిలియన్ డాలర్ల వాణిజ్యమే లక్ష్యం
రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్తో ప్రధాని మోదీ
న్యూఢిల్లీ, సెప్టెంబర్11:
రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్తో జరిగిన భేటీలో ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ నల్ల సముద్రంలో భారతీయ నావికుల భద్రత అంశాన్ని ప్రస్తావించారు. రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధానికి ముగింపు పలికేందుకు జరిగే శాంతి ప్రయత్నాలకు భారత్ తన మద్దతును కొనసాగిస్తుందని స్పష్టం చేశారు. శుక్రవారం న్యూఢిల్లీలో జరిగిన ఈ భేటీలో ఇరు దేశాల ద్వైపాక్షిక వాణిజ్య, పెట్టుబడి సంబంధాలను మరింత బలోపేతం చేయడంపైనా చర్చించారు. బ్రిక్స్ సదస్సులో పాల్గొనేందుకు మూడు రోజుల పర్యటనలో భాగంగా పుతిన్ ఢిల్లీ చేరుకున్న కొద్దిసేపటికే మోదీతో సమావేశమయ్యారు. 45 నిమిషాలకు పైగా సాగిన చర్చల్లో భారత్-రష్యా ప్రత్యేక, విశేష వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాన్ని మరింత బలోపేతం చేయాలని ఇరు దేశాలు నిర్ణయించాయి. భౌగోళిక రాజకీయ అనిశ్చితుల నేపథ్యంలోనూ ఇరు దేశాల భాగస్వామ్యం గణనీయంగా వృద్ధి చెందుతోందని భారత విదేశాంగ శాఖ తెలిపింది. ప్రస్తుతం సుమారు 65 బిలియన్ డాలర్లుగా ఉన్న భారత్-రష్యా వార్షిక ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యాన్ని 2030 నాటికి 100 బిలియన్ డాలర్లకు పెంచాలని ఇరు దేశాలు లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాయి. ‘ప్రోగ్రామ్ ఫర్ ఎకనామిక్ కోఆపరేషన్ 2030’ అమలుతో పాటు మౌలిక వసతులు, ఇంధనం, సాంకేతికత, రక్షణ, సంస్కృతి రంగాల్లో సహకారాన్ని విస్తరించడంపై మోదీ, పుతిన్ చర్చించారు. రష్యా మార్కెట్లో భారత ఎగుమతిదారులకు మరింత మార్కెట్ యాక్సెస్ కల్పించాల్సిన అవసరాన్ని భారత ప్రభుత్వం ప్రస్తావించినట్లు సమాచారం.
ప్రస్తుతం రష్యాకు అనుకూలంగా ఉన్న వాణిజ్య లోటును తగ్గించేందుకు భారత ఎగుమతులను పెంచడంపై చర్చ జరిగినట్లు తెలుస్తోంది. పశ్చిమాసియా, నల్ల సముద్ర ప్రాంతాల్లో కొనసాగుతున్న ఘర్షణలపై ఇరు నేతలు అభిప్రాయాలను పంచుకున్నారు. ఈ పరిణామాలు సముద్ర వాణిజ్యంతో పాటు భారతీయ నావికుల భద్రతపై ప్రభావం చూపుతున్నాయని మోదీ పేర్కొన్నారు. రష్యా-ఉక్రెయిన్ ఘర్షణల కారణంగా నల్ల సముద్రంలో ఐదుగురు భారతీయ నావికులు మృతి చెందడంతో భారత్ ఇప్పటికే మాస్కో, కీవ్ల వద్ద ఈ అంశాన్ని బలంగా లేవనెత్తింది. ప్రపంచ వాణిజ్యం సజావుగా సాగాలంటే సముద్ర మార్గాలు సురక్షితంగా ఉండటం, సరఫరా మార్గాలు తెరిచి ఉండటం, నావికుల భద్రతకు భరోసా ఉండటం అత్యవసరమని మోదీ అన్నారు. నౌకాయాన స్వేచ్ఛ, నావికుల భద్రతకు భారత్ గట్టి మద్దతుదారుగా ఉంటుందని స్పష్టం చేశారు. ఘర్షణలకు పరిష్కారం చూపేందుకు సంభాషణలు, దౌత్యమే ముందున్న మార్గాలని మోదీ మరోసారి స్పష్టం చేశారు. శాంతి ప్రయత్నాలకు భారత్ సహకరించేందుకు సిద్ధంగా ఉందని తెలిపారు. గత వారం బిష్కెక్లో జరిగిన ఎస్సీవో సదస్సు సందర్భంగా పుతిన్తో జరిగిన భేటీలోనూ ఉక్రెయిన్ యుద్ధానికి తక్షణమే ముగింపు పలకాలని మోదీ కోరారు. రక్షణ, కీలక ఖనిజాలు, పౌర అణుశక్తి, ఎరువుల సరఫరా, ప్రజల మధ్య సంబంధాల విస్తరణ వంటి అంశాలపైనా ఇరు దేశాలు సహకారాన్ని పెంచుకోవాలని నిర్ణయించాయి.
రక్షణ రంగంలో బ్రహ్మోస్ క్షిపణుల ఆధునీకరణ, రష్యా నుంచి మిగిలిన ఎస్-400 వ్యవస్థల సరఫరా, ఎస్యూ-57 యుద్ధ విమానాల ప్రతిపాదిత సరఫరాపైనా చర్చలు కొనసాగుతున్నాయి.
